Arşiv Okumaları 151

VEZİR-İ MEÂLi-SEMİRİM HÜSEYİN HİLMİ PAŞA

1 - Kâmil Paşa'nın hasbe'l lüzum vukû-ı infisâline mebni mesned-i sadâret, sadâkât ve ehliyetinize binâen
2- ‘Uhdenize ve mesned-i meşihat dahi Rum ili kâdı‘askeri Ziya'eddin efendi uhdesine ihale
3- ve tevcih kılınmağla diğer vükelanın bi'l- intihab me'muriyetleri icra olunmak üzere ‘arzı ve kanun-ı
4- (Kânun) -ı Esâsînin muhafazası ve memleketin idame-i asayiş ve emniyeti ve devlet-i ‘aliyye ve memalik-i şahanemizin
5- ‘Umran ve terakkîsi ve kâffe-i teba‘amızın sa‘âdet-i hal ü refahı esbabının istikmâli nezdimizde
6- Begâyet-i mültezem olduğundan ana göre sarf-ı mesa‘i ve gayret olunması matlûb-ı kat‘î-i
7- Şahanemizdir. Cenab-ı Hakk tevfikât-ı ilâhiyyesine mazhar buyursun. (Amin)

fi 22 Muharrem sene 1327

Abdülhamid

Arşiv Okumaları 150

Vezir-i fetanet-semirim Kamil Paşa
Hariciye Nazırı Fuad Paşa fetanet ve dirayetle muttasıf vükelâ-yı devlet-i aliyemizden olduğundan mesned-i sadaretin müşarünileyh ve Hariciye Nezâretinin  dahi malumât ve rûyeti cihetiyle Âli Paşa'ya  tevcihi ve ihâlesi nezdimizde bi't tensib müşarünileyh Fuad Paşa'nın uhdesinde bulunan me'muriyet-i mahsusayı şimdilik oraca bir münasib zata ihale ederek avdet eylemesi tarafına bildirilmiş ve  sadaret kaim-makamlığı dahi müsellem olan gayret ve sadakatine mebni uhde-i rü'yetine tevcih kılınmışdır müşarun-ileyhin avdetine kadar sair vükela-yı devlet-i aliyemizle bi'l ittifak ifâ-yı me'muriete sarf-ı makderet eyleyesin. Hakk Teala Hazretleri cümleyi muvaffak buyura . Âmin.
fi 19 CA sene 1278

Arşiv Okumaları 149

‘Atufetlü efendim hazretleri
1-İzmir'de tab‘ ve neşr edilmekde olan Âhenk Gazetesi'yle matba‘asının hukuk-ı imtiyaziyesini Ali Nazmi efendiye terk ü ferag eylediğinden mu‘amelat-ı lazımesinin ifası
2- Mezkûr gazete sahib-i imtiyazı İsma‘il Sıdkı efendi tarafından istid‘a edilmiş ve muma-ileyh Ali Nazmi efendi hüsn-i hal ashabından olub kefalet-i kaviyyeye rabt ile
3- ‘Ale'l-usul kendisinden sened alındığı iş‘âr-ı mahalliyeden anlaşılub suret-i iş‘âr muvafık-ı usûl ve emsal bulunmuş olduğuna dair Matbu‘at-ı Dahiliye idaresinden
4-Verilen tezkirenin lefiyyle icra-yı icabını havi ve Dahiliye Nezaret-i celilesinin tezkiresi 9 Zilka‘de sene (1) 316 tarihinde ‘arz-ı huzur-ı ‘âli kılınmışdı. te'kid keyfiyeti
5- Mutazammın nezaret-i müşarün-ileyhden bu kere varid olan tezkire melfufuyla ‘arz ve takdim olunmağla ol babda her ne vecihle irade-i seniyye-i cenab-ı hilafetpenahi müte‘allik
6- Ve şerefsudur buyurulur ise mantuk-ı münifi infaz eyleyeceği beyanıyla tezkire-i senaveri terkim kılındı efendim.

Sadrazam
Rıf'at

1- Maruz-ı çaker-i kemineleridir ki
2- reside-i dest-i tazim olub melfufuyla manzur-ı ali buyrulan iş bu tezkire-i samiye-i sadaretpenahileri
2- üzerine mucebince irade-i seniyye-i cenab-ı hilafetpenahi şeref müteallik buyrulmuş olmağla ol bab da emr ü ferman
3- hazret-i veliyül emrindir.
fi 15 receb sene 317  fi 7 teşrinisani sene 315
Serkatib-i hazret-i şehriyari
bende
Tahsin

Arşiv Okumaları 148

şerîat meâb ismail kazası naibi efendi zide ilmühü ve kıdvetü'l-emacid ve'l-a'yan dergah-ı ali kapucubaşılarından hala ismail geçdi mütevellisi abdul ağa zide mecdehü ve kıdvetü'l-emâsil ve'l-akrân hassa-i hasekilerinden mübaşeret ile hala oltarafta olan ali haseki zide kadruhu ve ba'desselam inha olunur ki ismail menzilcisi emrullah çelebi dimekle ma'ruf kimesnenin sabikan surre emini müteveffa haci hasanin zimmetinden bar-gir bahasindan emr-i âliden beyan olunduğu  vecihle ikiyüz guruş alacağı  kaldığı senki efendi-i muma ileyhasin bu def'a tarafindan derssaadete arz-ı birle inha ve meblağ-ı mezbur müteveffa-yı merkumun zimmetinden tahsil olunan akçeden i'ta oluması istid'a olunmağla  imdi merkum Emrullah'ın matlubu olan meblağ-ı mezbur müteveffa-yı merkumun zimmetinde kaldığı şer'an sabit ve zahir olur ise siz ki ağa ve haseki-i muma-ileyhimasız ma'rifetiniz ile müteveffa-yı merkumun zimem-i sa'iresinden tahsil ve merkum Emrullah'a eda itdirdikten sonra taraf-ı şer'den hüccet ahz ve Der-sa'adet'e irsale mezid-i ihtimam ve dikkat eylemeniz babında sadır olan ferman-ı alişan mucebince mektub tahrir ve (boşluk)  ile irsal olunmuşdur inşaallahu te'ala vusulünde muceb-i emr-i ali üzre amel ve hareket ve hilafından hazer ve mücanebet eyleyesiz ve's-selam

Not: Bu metin Osmanlıca Tarih Edebiyat grup üyeleri tarafından çevrilmiştir.

Gruba ulaşma linki

Arşiv Okumaları / 147

Darbhane-i amire defterdarı müşir-i mükerrem atufetlü efendi hazretleri
Müderrisin-i kiramdan olup huzur-ı lamiü'n-nur-ı hazret-i şahanede kıraatı muattal olan tefsir-i şerif dersine memur hoca efendilerden enderun-ı hümayundan mahrec aziz efendiye tekaüd olmak şartıyla emtia gümrüğünden beşyüz ve Silivri vücuhundan olup bundan akdemce vefat eden numan ağanın mahdumu ismail şayeste-i atıfet-i seniyye olduğundan hazine-i amireden ikiyüz kuruş maaş tahsisi hususuna irade-i seniyye müteallik buyurulmuş olmağla mucibince senedlerinin tanzim ve bab-ı aliye serian takdimine himmet buyuralar deyü buyuruldu
fi 17 L. (Şevval) sene (12)52

Arşiv Okumaları / 146

1
Eazım-ı vükelâ-yı fiham-ı saltanat-ı seniyyemizden Adliye Nazırı düstur-ı mükerrem müşir-i müfahham nizamü'l-âlem Vezir-i dirayet-semirim Cevdet Paşa edamalluhu teâlâ iclânın fitrat-ı asliyesinde merkûz ve mermûz olan

2
gevher-i [ gûher ] giran-beha-yı hamiyet ve gayret-i kâmile ve mâye-i makbul-i dirâyet ve sadakat-ı bâhire iktizâsınca  şimdiye değin mahsül-i uhde-i ehliyeti olan hutub-ı cesime-idevlet-i aliyemde ibrâz ve izhâriyet ile

3
mesâi-i cemile ve hidemât-ı ber-güzidesi nezd-i mekârim-vefr-i şehriyârânemde rehn-i sipâs ve tahsin olarak hakkında ber-kemâl olan teveccühât celile-i tâcidârânemin nişâne-i mahsusı olmak üzere

4
bu kere müetalik ve şeref-sâdır olan emr ü ferman-ı meali-unvân-ı pâdişâhânem mucebince müşarü'n-ileyhin kerimesi fahrü'l-muhadârât Aliye Fatma Hanım zîdet iffetuhâya şefkat-nişân-ı hümâyûnımın ikinci rütbesinden bir kıt'ası

5
ihsan kılınmış olduğunu mutazammın iş bu berat-ı alişanım tasdir olundu hurrira fi'l-yevmi'l-hâmis min şehr-i şevvâli'l-mükerram lisene salis ve  selase miete ve elf (5 şevval 1303)

Arşiv Okumaları / 145

Numara: 9
Karargâh
16-2-(13)32

Hû 
18. Kolordu Kumandanlığına

Orduma:
Arslanlar;
1-Bugün Türklere şan İngilizlere kara meydan olan şu kızgın toprağın müşemmes semasında şühedamızın ruhları şad ü handan pervaz ederken ben de hepinizin pak ve temiz alınlarından öperek cümlenizi tebrik ederim.
2- Bize ikiyüz seneden beri tarihimizde okunmayan bir vakayı kaydettiren Cenab-ı Allah'a hamd ve şükür eyleyelim.
Allah’ın azametine bakınız ki, bin beş yüz senelik İngiliz Devleti’nin tarihine bu vak'ayı ilk defa yazdıran Türk süngüsü oldu. İki seneden beri devam eyleyen Cihan harbi böyle parlak bir vak'a gösteremedi.
3- Ordum gerek Kut karşısında ve gerekse Kut’u kurtarmaya gelen İngilizler karşısında şehit ve mecruh olarak üç yüzü mütecaviz zabitle on bin neferini gaib eyledi. Fakat buna mukabil bugün Kut’dan beş general olmak üzere dört yüz seksen bir zabitle cem'an on üç bin üç yüz neferlik ingiliz ordusunu teslim alıyoruz. Bu teslim aldığımız orduyu kurtarmaya gelen İngiliz ordusuna da bugüne kadar  otuz bin zayiat verdirdik.
4- Şu iki yeküne sathi bir nazar atf edilince cihanı hayretlere düşürecek büyük bir fark görülecek ve tarih bu vak'ayı yazacak kelime bulmakta müşkilata uğrayacaktır.
5- İşte Türk sebatının İngiliz inadını kırdığını bu harbde birinci defada Çanakkale’de, ikinci defada burada görüyoruz.
6- Yalnız süngü ve göğsümüzle kazandığımız bu zafer yeni tekemmül eylemekde bulunan vesait-i harbiyemiz karşısında atideki muvaffakiyatımıze parlak [beşaret] olacağına kat'i bir delildir.
7- Bu günün ismine Kut Bayramı  namını veriyorum. Umum ordumun kıtaatı, her sene bu günü tes'îd ederken şehitlerimize yasinler, tebarekeler, fatihalar okuyacaktır. Şühedamız, cennat-ı ulyasında, semevatta kızıl kanlar ile pervaz ederken, gazilerimiz de atideki zaferlerimize nigehban olsunlar:

Altıncı Ordu Kumandan Vekili
Mirliva Halil

Not: Bu belge Osmanlıca Tarih Edebiyat grubu üyeleri tarafından çevrilmiştir.

Osmanlıca Tarih Edebiyat grubuna ulaşma linki

Zafer Şık
Osmanlı Türkçesi Arşiv Uzmanı
.