Arşiv Okumaları 159

Sicl-i Umumi
Mataracızâde lakabıyla mulakkab Rizeli Tüccardan müteveffa Hacı Hamid Efendi’nin oğludur.Bin ikiyüz seksen üç senesi şehr-i Recebi gurresinde 28 Teşrin-i Evvel sene (12)82 Rize kasabasında tevellüt ettiği nüfus tezkire-i Osmaniyyesi suretinde muharrerdir.Mukaddemât-ı ulûmu kasaba-i mezkure sıbyan mektebinde tederrüs ve bir müddet de mekteb-i rüşdîde tahsil eylediği ve Türkçe okur yazar olduğu tercüme-i halinde mesturdur. Bin üçyüz on senesi şehr-i Zilhiccesi selhinde 1 Temmuz sene (1)309 mülâzemetle Rize Rüsûmât İdaresi’ne devam edip üçyüz on üç senesi Cemaziyelahirinin yirmi beşinde 30 Teşrin-i Sânî sene (1)311 üçyüz kuruş maaşla idare-i mezkure mülhakatından Askaros Kordonu Rüsumat Memurluğu’na tayin olunmuştur.Mûmâ-ileyhin vazife-i mezkureyi ifa eylediği ve tercüme-i hal varakasıyla nüfus tezkeresinin muvafık idüğü Trabzon Rüsumat Nezareti’nden tasdik kılınmıştır.Mûmâ-ileyhin zikr olunan mülazemet tarihiyle müddeti memuriyet-i hazırasına tarih-i tayin ve miktar-ı maaşı makrun-ı hakikat idüğü Rize Rüsumat Müdüriyyeti’nden tasdik edilmiş ve nüfus tezkire-i Osmaniyesinin sureti asl-ı tercüme-i hal varakasıyla şubece hıfz olunmuştur.Fî 28 R. sene 1324 ve 8 Haziran sene (1)322.Mûmâ-ileyhin 19 Teşrin-i Sânî sene 1312 tarihinde iki yüz elli kuruş maaşla Rize Rüsumat Müdüriyeti maa Mısır Anbar Kitabeti’ne ve 12 Teşrin-i Evvel sene (1=321 tarihinde maaşıyla Samsun Rüsumat Müdüriyeti Muayene Kitabeti’ne nakil ve tahvil olunarak kefil irae edemediğinden dolayı 7 Kânûn-ı Evvel sene (1)321 tarihinde açığa çıkarılmış ve 6 Mart sene (1)326 tarihinde üçyüz elli kuruş maaşla Polathane Rüsumat Kitabeti’ne tayin olunmuş ise de yine kefil irae edemediğinden müstafi addedilerek Maliye Nezareti’nin 10 Teşrin-i Evvel sene (1)327 tarihli tezkiresi hükmüne tevfikan ahvâl-i külliyesi bi’t-tedkik câizü’l-istihdam addedilmesine dair yazılan 27 minhü tarihli derkenâr üzerine tarih-i mezkura edilen mucebince işareti üzerine mûmâ-ileyhin cevâz-ı istihdâmına karar verildiği 28 Haziran sene (1)328 ve 23 Teşrin-i Evvel sene (1)328 tarihli vukuat pusulasıyla müzekkire-i cevabiyyeden anlaşılmıştır.

Arşiv Okumaları 158

Hû
Dâhiliye Nezâreti Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Şubesi

Aded

Mamûretülazîz Vilâyeti'nden alınan 11 Mayıs sene [1]332 târîhli telgrafnâmenin sûretidir.

C. [cevab] 8 Mayıs sene [1]332. Rusların Ermeni çeteleriyle birlikde Bitlis ve Muş ve civârında istîlâ eyledikleri sâ’ir mahallerde; kadınları ve çocukları katletmek, ırz ve nâmûsa tecâvüzde bulunmak gibi birçok fecâyi‘ ve şenâyi‘de bulundukları, zulm ve tecâvüzlerinden kurtulup da buralara can atmış olan muhâcirînin ifâde-i müdelleleleriyle mertebe-i sübûtdadır. Bu bâbda gerek mülhakât ve gerek merkezce muhâcirlerden müfredâtıyla alınacak ma‘lûmâtın ehemmiyetleri telgrafla ve diğerleri posta ile arz olunacakdır.

Arşiv Okumaları 157

bimennihî  teâla Sivastan Yozgata varıncaya kadar yol üzerinde vâkî' kazalar naibleri meveddetlü efendiler zîde ilmuhum ve müdürleri hamiyyetlü ağalar zide kadruhüm inhâ olunur ki darende-i buyruldu tarikat-i aliyye-i kadiriyeden şeyh hasan efendi bazı maslahat zımnında yozgat canibine azimet etmiş olmağla merkumun yedinde bulunan mürur tezkiresi mucibince müruruna mumane'at olunmamak ve beytutet eylediği mahallerde
hakk-i müsaferetine riayet ve hürmet ve nizamı vechile yem ve yiyeceğinin akçesiyle itası mahuf ve muhataralu olan yerlerde lüzumu miktar-ı cübbelünün terfikiyle emn-i bi's-selame mahall-i maksudunai'zam ve isrası babında divan-ı eyalet-i sivastan işbu buyruldu tahrir ve tastir ve yedine i'ta ba's u tesyîr olunmuştur bi-mennihi teala vusulünde gerekdir ki ber-muceb-i buyruldu amel ve hareket eyleyesin deyu buyruldu
fi 5 Ra sene 66

Arşiv Okumaları 156

Darü's-sa‘adetim ağası Ummi Sultan'ın kalkan taayyünât kahvesinden altı vukiyye kahveyi altı vukiyye şekeri hâlâ İstanbul'da harem-i hümâyûnumda saray  ustası Nâziki Ustay'a ihsân eyledim. Ve andan sonra dahi her kim gelüb saray ustası olursa anlar da yesünler benim îcâdım olsun zira ben sarayda oturdum ziyâde halleri mükerrerdir. Onde saray ustası olanların kilerci başı çağırdub tenbih idesin deftere kayd oluna. Fermanım mûcibince ‘amel oluna.
Fi 5 RA Sene 1109

Arşiv Okumaları 155

benim vezirim bu galata kaliçe esnafları üç dört defa arz-hal eylediler olmadı bir netice verilmedi galata kadıları mı karuşur yoksa voyvodalar mı karuşur. kanun nice ise öylece hükm idüp kat-ı niza' ola. mahalinden der kenar edüp nice ise ve nice görülür ise arz eyleyesiz ve hadim oğlu şakinin keyfiyeti tahkik oldukda katli ne mübaşereret oluna. asitanede sahib olan kimdir? anı tecessüs eyleyüb iğlam eyleyesiz. tükman ağalığı çapar oğluna iltizam ettiresiz. ol mikdar akçe teslim etmek üzre ve paşa-yi mezbura söyleşilen eyaletle ve maan bursa teveccüh -i hümayunum olmuşdur.

Arşiv Okumaları 154

Vefiyyü'l-himema devletlü atufetlü efendim hazretleri

1. İllet-i müvahhişe suret-i tahaffuz ve tedavisini mutazammın ba-irade-i seniyye ser-etıbba-ı hassa-i hazret-i cihandari semahatlü efendi hazretleriyle
2. Biraderlerinin kaleme aldıkları layiha bu babda olan tezkire ile beraber irsal suy-i samileri kılınmış olmağla masarıfat nazırı
3. Efendi bendeleriyle bi'l-müzakere icra-ı iktizası menut-ı himem-i seniyyeleridir efendim.

Arşiv Okumaları 153

Devletlû i'nâyetlû mürüvetlû veli-ni'metim efendim tâle bekâhu hazretleri
1. Cuma gününden berü galebe-i nezle ile çend ruzdur ki sahil-hane-i daiyanemde mutekif günc-i inziva iken
2. Bi-inayetillahi teala bugünkü gün asar-ı sıhhat zuhuruyla inşaallahu teala yarın takrir-mezbure icaleten kaleme alınup
3. Mersul-i hak-i pay-i devletleri kılınacağı malum-ı asafaneleri buyuruldukda emr ü irade hazret-i men lehü'l-emrindir.